Azərbaycanın ələ keçirdiyi erməni diversantla bağlı mühüm gəlişmə

Azərbaycan daha çox hansı ölkələrdən məhsul idxal edir? - SİYAHI

Bakıda iki uşaq anası yoxa çıxıb - VİDEO

şənbə, 21 iyul 2018
RU EN TR
EN TR RU

Yazarlar

“Zülqərneyn qissəsi” bizə nə söyləyir? - 1

20.07.2018 18:08

Hicrətdən əvvəlki Məkkə dövrü idi. Mədinə yəhudiləri qureyşli havadarlarına bir neçə sual göndərmişdilər. Onlar bu sualı Həzrət Peyğəmbərimizə (s.ə.s.) verəcəkdilər. Əslində onlar üçün sualın cavabı maraqlı deyildi. Hətta cavab almasalar daha yaxşı olardı.

Həzrət Peyğəmbərimiz (s.ə.s.) bu suallara cavab verə bilməyəcək, onlar da Onun peyğəmbərliyini inkar etmək üçün fürsət tapacaqdılar. Plan belə idi. Zülqərneyn qissəsi də Həzrət Peyğəmbərimizə (s.ə.s.) verilən bu sual əsasında (Kəhf, 18/83-98) nazil olmuşdur. Sualın yəhudilərdən gəlməsi onların Zülqərneyn haqqında məlumatlı olduğunu göstərir. Ancaq sualı kimin soruşduğunu bilmək qissədən alacağımız ibrət və dərslərə o qədər təsiri yoxdur.

Zülqərneyn tarixdə kim olmuşdur? Hansı millətə mənsubdur? Zülqərneynin səyahətləri, icraatları bizim üçün nə ifadə edir? Zülqərneyn səddinin mahiyyəti nədir? Yəcuc-Məcuc qövmünü günümüzdə necə başa düşməliyik? Yazıda bu kimi suallara cavab tapmağa çalışacam.

Hər bir millət tarixdəki böyük şəxsiyyətləri özlərinə aid etməyə çalışıb. Bu tendensiya Zülqərneyndən də yan keçməyib. Onu İran, Yunan və ya Himyar hökmdarı kimi göstərmək istəyiblər. Zülqərneyn Uca Allahı tanıyan, Onu (c.c.) sevən saleh bir şəxsdir. Tarixçilərin Zülqərneyn deyə təqdim etdiyi şəxslərə nəzər yetirəndə isə onlarda saleh bəndə olma vəsfini görə bilmirik. Onu İran hökmdarı Dara, Yunan hökmdarı İskəndər, ya da Himyar hökmdarları arasında axtarsaq istədiyimiz şəxsi tapa bilmərik.

Quranda belə buyurulub: “Ey Zülqərneyn! Sən onlara (imana gəlməsələr) əzab da verə bilərsən, (haqq yola dəvət edib) onlarla yaxşı rəftar da edə bilərsən!” (Kəhf, 18/86). Buradan görürük ki, Zülqərneyn Cənab Allah tərəfindən səlahiyyət verilmiş bir şəxsdir. O getdiyi hər yerdə bir pedaqoq kimi davranmış, hər insanın, hər millətin problemlərinə xüsusi həll yolları tapmışdır.

Kibr və qürurdan uzaq durmaq da Zülqərneynin məziyyətləri arasındadır. O iki dağ arasında sədd inşa etdikdən sonra “mən etdim”, “bu mənim əsərimdir” deyə qürurlanmamış və belə demişdi: “Bu (sədd) Rəbbimdən bəxş edilən bir mərhəmətdir” (Kəhf, 18/98). Onun qeybə dair xəbərlər verdiyini də görürük. Bu da normal bir hökmdarın deyəcəyi sözlər deyil: “Rəbbimin təyin etdiyi vaxt gəldikdə isə (Allah) onu (səddi) yerlə yeksan edəcəkdir. Rəbbimin vədi haqdır” (Kəhf, 18/98).

Ayələrdə Zülqərneynin kimliyi, hansı dövr və məkanda yaşadığı ilə bağlı məlumat verilmir. Həmçinin Zülqərneyn ad deyil, onun ləqəbidir. Bu qeyri-müəyyənlik Quran qissələrinin ümumi xüsusiyyətidir. Quranda keçən qissələrin əsas məqsədi tarix müəyyən eləmək deyil, qissələrdən dərs və nəsihət almaqdır.

Zülqərneyn dünyada haqq dini təmsil etmiş, əmin-amanlığın olmadığı, çaxnaşmanın hökm sürdüyü yerlərə ordusu ilə gedərək ədalət və asayişi bərpa etmişdir. O bu mənada dövlətlərarası müvazinəti təmin edən, güc və qüvvəyə sahib bir hökmdardır. Quranda belə deyilir: “Həqiqətən, Biz ona yer üzündə hökmranlıq verdik və hər şeyin yolunu ona öyrətdik” (Kəhf, 18/84).

Zülqərneyn şərqə səyahət edəndə şərqdəkilər, qərbə səyahət edəndə qərbdəkilər problemlərinin həlli üçün Ona müraciət etmişlər. Yəcuc-Məcucun istilalarından təngə gəlmiş xalq da yenə məsələnin həlli üçün Zülqərneynə pənah gətirmişdir. Bu mənada o dünyanın şərqinə və qərbinə hökm edə bilən şəxs idi. O, zalımları cəzalandırmış, gözəl əxlaqlı insanları qoruyaraq himayə etmişdir. Zülqərneynin xidmətləri sadəcə aid olduğu millətin sərhədləri ilə məhdud deyil, beynəlmiləl müstəvidə cərəyan etmişdir.

Qissədə keçən bütün hadisələri səbəblərin fövqündə xariqüladə bir şəkildə baş vermiş kimi anlamaq olmaz. Dünyada ədaləti bərqərar edən Zülqərneyn hər bir icraatını Cənab Allahın kainatda qoyduğu səbəblərə tabe olaraq etmişdir. Zülqərneynin peyğəmbər olduğu da rəvayət edilir. Belə bir mövqedə olan şəxs səbəblərə riayət etdiyinə görə (Kəhf, 18/85, 89, 92) sıravi insanların da Cənab Allahın (c.c.) kainatda qoyduğu səbəblərə riayət etməsi qaçılmazdır. Maddi səbəblərə riayət edəndən sonra mənəvi səbəb kimi Uca Allaha (c.c.) dua etmək, Ona (c.c.) sığınmaq, nəticəni Ondan (c.c.) bilmək lazımdır.

Müəllifin fikirləri öz mövqeyini əks etdirir.

Oxundu: 19

  • “Zülqərneyn qissəsi” bizə nə söyləyir? - 1

    20.07.2018 18:08
    Zülqərneyn Cənab Allah tərəfindən səlahiyyət verilmiş bir şəxsdir.
  • Güzgülər aləmi

    18.07.2018 19:18
    İnsanın daxili aləmində də bir güzgü var.
  • Resurslar tükənmək üzrədir?

    01.07.2018 16:03
    İqtisadiyyatla bağlı kitablarda resursların məhdud və tükənmək üzrə olduğu, insanların ehtiyaclarının isə qeyri-məhdud və sonsuz olduğu deyilir.
  • “Meduzanın başı”

    12.06.2018 17:25
    İstanbulda Ayasofyanın qarşısında Bizans dövründən qalma şəhərin su ehtiyacını təmin edən “Yerəbatan sərnici” var.
  • Nə qədər müsəlmanıq?

    07.06.2018 15:00
    Uca Yaradanın (c.c.) insanların ibadətinə ehtiyacı var?
  • Detektiv janrı və "möhlət"in növləri

    10.05.2018 09:43
    Heç bir peyğəmbər qövmünün içində olanda onlara əzab gəlməmişdir.
  • Təfsirə duyulan ehtiyac

    12.04.2018 15:37
    Təfsirlər – Qurandakı kəlmələrin mənalarını, ayələrin məzmunlarını, hökmlərini və hikmətlərini izah edən əsərlərdir.
  • Körpələrə verilən sual...

    02.02.2018 16:41
    Abort cinayətində bəlkə ana və atanın vicdanı bir-iki ay sızlayır.
  • Qazanılan sevgi

    20.01.2018 13:19
    “Ey Rəbbim, bəndələrinin qəlbinə bizim sevgimizi qoy”
  • Səmud qövmündən günümüzə mesajlar - 2

    15.01.2018 13:19
    Quran ayələri Səmud qövmünün tənəzzülü və tarix səhnəsindən silinməsi ilə bağlı mühüm məqamlara toxunur.
  • Nəzər nöqtəsi və Quran

    14.01.2018 17:52
    Bir insan haqqı və həqiqəti görə bilər. Ancaq dayandığı mövqe etibarilə o haqq və həqiqəti qəbul etməyə yanaşmaz.
  • Peyğəmbər alicənablığı

    14.01.2018 17:14
    Alicənablıq, səxavət, nəciblik və s. kimi gözəl əxlaq nümunələrinə Peyğəmbərlərin həyatında rast gəlirik.
  • Hər xəbərə inanaq?

    06.01.2018 10:50
    Vəlid ibn Uqbənin hələ 18 yaşı var idi. Müsəlman olmasından 4-5 ay keçmişdi...
  • Səmud qövmündən günümüzə mesajlar - 3

    02.01.2018 10:18
    “Şeytan (çirkin) əməllərini onlara gözəl göstərib gözləri görə-görə onları haqq yoldan çıxardı”.
  • Çantaya nə qoyaq?

    01.01.2018 10:42
    Ona gözəl bəndə olmağa fürsətin var...
  • Əshabı-Kəhf bizə nə söyləyir?

    18.11.2017 13:04
    Cənab Allah (c.c.) onları axirət inancı və ölümdən sonra dirilmə xüsusunda canlı nümunələr etmişdi.
  • Nuhun gəmisinə ehtiyac var…

    15.11.2017 16:28
    Limanda sonuncu gəmi bizi gözləyir...
  • Səmud qövmündən günümüzə mesajlar!

    15.11.2017 14:42
    Bu yazıda Səmud qövmü haqqında bəzi məqamlara toxunmaq, bir sıra suallara cavab tapmaq istəyirəm...
  • Haqq yolun bənzərlikləri...

    15.11.2017 10:53
    Bu yazıda Quranın bir surəsinin ümumi məzmununa nəzər salmaq, bizə hansı həqiqətləri xəbər verdiyindən söhbət açmaq istəyirəm.
  • Yalnış hesab! Yalnız güman!

    10.11.2017 12:20
    Uca Yaradan bu zənnin yalnış olduğunu söyləyir.
  • "Üz-üzə", "göz-gözə" gəlsək də!..

    08.11.2017 10:34
    Bəsirət və görmə gözündən məhrum insan müasir elmin imkanları ilə kosmosa çıxsa da, onun üçün heç nə dəyişməyəcək.
  • Həzrəti Musa və su başındakı qızlar

    06.11.2017 13:43
    “Utanmadıqdan sonra istədiyi et”.
  • “Qavli-ləyyin” və ya yumşaq söz

    02.11.2017 10:09
    Sərtliklə və qəzəblə heç bir məqsədə nail olmaq mümkün deyil.
  • Kərbəladan günümüzə mesajlar - 2

    09.10.2017 16:35
    Kərbəla hadisəsini, baş verənləri zəncirvarı təqib edərək, başa düşmək mümkün olduğu kimi, o dövrdəki insanların Kərbəla hadisəsinə dair baxış və
  • Özünü kənarda görmə!

    06.10.2017 16:17
    Bəzən insanlar zahiri səbəbləri mütləq güc, yeganə çıxış yolu kimi görürlər.
  • Kim çörəyi ayaqlayar?

    27.09.2017 15:45
    Rüşvətin verəcəyi zərərlər və təxribat çox böyükdür.
  • Kərbəladan günümüzə mesajlar-1

    26.09.2017 14:01
    Tarixdə elə hadisələr var ki, nəticələri uzun illər, hətta əsrlərcə davam etsə də, əslində həmin hadisənin cərəyan etdiyi müddət bir neçə gün,
  • Nə gözəl vəsilədir!

    20.09.2017 13:26
    Bu həyatın bir hesabı olmayacaqmı?
  • “Cəzasını” sərnişinlər çəkməməlidir

    01.09.2017 17:51
    Axı şəhər daxilində onlarla sərnişin daşıyan sürücü necə və nə üçün tələsməlidir?
  • "Rəbbim Allahdır!" dediyinə görəmi?..

    01.09.2017 11:50
    Tarixin hər məqamında zülmə etiraz edən insanlar olmuşdur.
  • Bakının “Pizza qülləsi”

    19.07.2017 15:06
    Bu bina və sakinləri üçün hələ gec deyil.
  • Elm bizim nəyimizdir?

    01.07.2017 17:44
    Əgər elm Avropanın silahıdırsa, bəs bizim nəyimizdir?
  • Əlimizdəki cövhər

    01.07.2017 11:34
    Hər tərəfdə rüşvət baş alıb gedirsə, belə bir cəmiyyətin əlindəki dinə nə üçün dəyər versinlər?
  • Alim və elmin izzəti (1)

    12.06.2017 15:15
    Əxlaqdan təcrid olunmuş bir İslam anlayışını təsəvvür etmək mümkün deyil.
  • Nə üçün varam?

    26.05.2017 18:12
    Birincisi anarxiya doğurar. İkincisi isə mənəvi rahatlıq, kamillik və ictimai sabitlik doğurur.
  • Uşaqların səsi

    17.05.2017 16:17
    Uşaqları parka apara bilmirəm.
  • O qədər də müəmmalı deyil!

    11.05.2017 15:22
    Məzhəbləri ortaya çıxaran amillər nələr idi.
  • Onlar...

    29.04.2017 16:53
    Səhabələri nə qədər yaxşı tanısaq, uca dinimiz İslamın insan üzərindəki təsirini bir o qədər daha yaxşı anlamış olarıq.
  • Tarixi missiya

    25.04.2017 17:13
    Hələ ilk dövrlərdə Quran kitab halına salınmışdır.
  • İynə dəliyindəki heykəl

    18.04.2017 14:50
    O qədər dəyərsiz kimi görünən əşya və metallar var ki, sənətkar onu qızıl, gümüş və almazdan daha dəyərli hala gətirir.
  • Qəriblik

    08.04.2017 18:03
    "Qərib" sözü, yad yerdə olma, kimsəsizlik, təklik, sayılmamaq, əhəmiyyət verilməmək, etina etməmək kimi mənalara gəlir.
  • Əhli-beyt

    17.03.2017 16:07
    Peyğəmbərimizin pak nəsli cəmiyyətin alim və abidləri idilər.
  • İlahi məkr

    13.03.2017 17:10
    Təsəvvür edin ki, bir insan özü də bilmədən dərin bir yarğanın qarşına qədər gəlib.
  • İstifadə olunmamış sərmayə

    27.02.2017 17:38
    Bəşər övladı gözünə görünən nə varsa, faydalanmağa çalışır. Gah dağları qazaraq, gah un kimi ələyərək, gah dərin dənizlərdə platformlar quraraq...
  • Yol yorğunluğu

    20.02.2017 15:27
    Yoxsa işıldaquş kimi bir anlıq parlayıb sönmək o qədər dəyər ifadə etməz.
  • Şüuraltındakı biz

    16.02.2017 17:50
    "Uşaqlığımda atam mənimlə necə davranırdısa, hiss edirəm ki, mən də oğlumla eyni cür rəftar edirəm".
  • Mənən zəhərlənmək

    07.02.2017 14:50
    Belə hallar daha çox "mənəvi immun sistemi" zəif olan insanlarda müşahidə olunur.
  • Bəsirət gözü

    31.01.2017 14:28
    Məgər bəsirət gözünün "hərəkətə keçməsi" üçün hündür məkanlara çıxmaq lazımdır?!
  • Xəyaldan keçənlər günah sayılırmı?

    19.01.2017 11:28
    “Sən yetimin könlündən keçməsəydi, o da gəlib sənin yuxuna girməzdi”.
  • Həllini gözləyən məsələlər...

    07.01.2017 16:46
    Bəlkə də problemin ortaya çıxma səbəblərini tam ortaya qoya bilmədim.