
Azərbaycanda yay aylarında bir çox ailə pomidor, xiyar, badımcan, meyvə və digər məhsulları banka bağlayaraq qışa saxlayır.
Bəs sağlamlıq baxımından banka bağlanan məhsullar daha faydalıdır, yoxsa təzə-təzə yemək?
Yeniavaz.com xəbər verir ki, ümumi olaraq, təzə və az emal olunmuş meyvə-tərəvəz daha yaxşı seçimdir.
Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatı da gündəlik qidalanmada müxtəlif meyvə və tərəvəzlərin qəbulunu tövsiyə edir və 10 yaşdan yuxarı insanlar üçün gündə ən azı 400 qram meyvə-tərəvəz qəbulunu məsləhət görür.
Amma bu, konservləşdirilmiş məhsulların faydasız olduğu demək deyil.
Bəzi vitaminlər, xüsusilə istiliyə həssas olan vitamin C, konservləşdirmə və uzun müddət bişirmə zamanı azala bilər. Bununla yanaşı, lif və bir sıra minerallar kimi bəzi qida komponentləri məhsulda qalır.
Əsas problem isə konservin necə hazırlandığıdır.
Məsələn, məhsula çoxlu duz əlavə edilirsə, bu, xüsusilə yüksək təzyiqi olan insanlar üçün arzuolunmazdır. ÜST böyüklər üçün gündəlik duz qəbulunun 5 qramdan az olmasını tövsiyə edir.
Meyvələrə çoxlu şəkər əlavə edilərək hazırlanan mürəbbə və kompotlarda isə şəkərin miqdarı artır. Buna görə belə məhsulları təzə meyvənin tam əvəzi hesab etmək olmaz.
Digər vacib məsələ isə təhlükəsizlikdir.
Evdə hazırlanan konservlər düzgün sterilizasiya edilmədikdə ciddi qida zəhərlənməsi, o cümlədən botulizm riski yarada bilər. Xüsusilə az turşulu tərəvəzlərin ev şəraitində konservləşdirilməsində düzgün üsul və avadanlıqdan istifadə etmək vacibdir.
Bəs maddi baxımdan necə?
Əgər məhsul mövsümündə ucuzdursa və ailənin öz bağından əldə edilirsə, onu banka bağlamaq qış aylarında daha baha məhsul almaq ehtiyacını azalda bilər. Üstəlik, artıq məhsulun xarab olmasının qarşısını almaq da ailə büdcəsinə qənaət edə bilər.
Amma banka, qapaq, duz, şəkər, sirkə, qaz və digər xərcləri də hesablamaq lazımdır. Yəni konservləşdirmənin həmişə daha ucuz olduğunu demək düzgün deyil.
Nəticə belədir: Təzə meyvə və tərəvəz – gündəlik qidalanmanın əsas hissəsi olmalıdır. Banka bağlanan məhsullar isə mövsümdən kənarda meyvə-tərəvəz qəbul etmək və məhsulu uzun müddət saxlamaq üçün faydalı seçim ola bilər.
Ən yaxşı variant isə yalnız birinə üstünlük vermək yox, hər ikisini balanslı şəkildə istifadə etməkdir.
Məhsul banka bağlanarkən isə duz və şəkəri mümkün qədər azaltmaq, konservləşdirmə qaydalarına düzgün əməl etmək lazımdır.
Mənbələr: Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatı (WHO) – sağlam qidalanma və meyvə-tərəvəz qəbulu üzrə tövsiyələr; ABŞ Xəstəliklərə Nəzarət və Profilaktika Mərkəzləri (CDC) – ev şəraitində konservləşdirilmiş qidalarda botulizmdən qorunma qaydaları.
Tətbiqimizi yükləyə bilərsiniz