Tramp administrasiyası ABŞ-nin beynəlxalq təşkilatlara maliyyələşdirilməsini kəskin şəkildə azaltmasına baxmayaraq, Birləşmiş Millətlər Təşkilatına (BMT) 725 milyon dollar köçürmə prosesinə başlayıb.
Yeniavaz.com “Reuters” agentliyinə istinadla xəbər verir ki, bu barədə məlumat ABŞ Dövlət Departamentinin Konqresə 4 avqust tarixli bildirişində öz əksini tapır. ctərəfindən nəzərdən keçirilib.
Vəsaitlərin Trampın gələn ay Nyu-Yorkda keçiriləcək BMT Baş Assambleyasındakı çıxışından əvvəl köçürülməsi gözlənilir.
Tramp administrasiyasının qərarının səbəbləri hələ də məlum deyil. Belə ki Vaşinqton əvvəllər dəfələrlə BMT-ni tənqid edərək, təşkilatın öz potensialını tam şəkildə yerinə yetirə bilmədiyini iddia edib. Tramp administrasiyası bir çox BMT agentliyinə maliyyələşdirməni əhəmiyyətli dərəcədə azaldıb və bir neçə beynəlxalq təşkilatdan çıxıb.
O da məlumdur ki, hazırda BMT ciddi maliyyə böhranı yaşayır. Bu il Baş katib António Quterreş üzv dövlətlərin ianələrini ödəməməsi səbəbindən BMT-nin maliyyə böhranı təhlükəsi ilə üzləşdiyini bildirib. Bu fonda təşkilat artıq xərcləri əhəmiyyətli dərəcədə azaltmaq məcburiyyətində qalıb.
ABŞ-nin ödəməyə başladığı 725 milyon dollar isə ABŞ-nin BMT-yə borclu olduğu təxmin edilən məbləğin 20%-dən azını təşkil edir.
O vaxt təşkilat Vaşinqtonun ona 4 milyard dollardan çox borclu olduğunu bildirmişdi. Lakin ABŞ bu məbləğin xeyli az olduğuna inanır və artıq vəsaitin bir hissəsini köçürdüyünü iddia edir.
BMT-nin keçmiş rəsmisi Yucin Çen “Reuters” agentliyinə bildirib ki, bu köçürmə təşkilata bir müddət maaş ödəməyə imkan verəcəkş Baxmayaraq ki, vəsait xərcləri tam ödəmək üçün kifayət etməyəcək.
“Bu, gəminin bir az daha uzun müddət suda qalmasına imkan verəcək”, - deyə o bildirib.
Çenin sözlərinə görə, əgər ABŞ əlavə ödənişlər etməsə, yanvar ayında BMT Baş Assambleyasında səsvermə hüquqlarını itirə bilər.
BMT Nizamnaməsinin 19-cu maddəsinə əsasən, bir ölkənin ödənilməmiş borcu iki illik töhfə məbləğini keçərsə, səsvermə hüquqlarını itirir. Baxmayaraq ki, bəzi hallarda güzəşt müddəti də nəzərdə tutulur.
Birləşmiş Ştatlar BMT-nin ən böyük maliyyə mənbəyi olaraq qalır. Bununla belə, Tramp administrasiyası təşkilatın müntəzəm və sülhməramlı büdcələrinə bir neçə məcburi ödənişdən imtina edib və ayrı-ayrı BMT agentlikləri üçün könüllü maliyyələşdirməni azaldıb.
BMT-nin məlumatına görə, 18 avqust tarixinə olan məlumata görə, 193 üzv dövlətdən 129-u illik üzvlük haqlarını tam ödəyib. Hələ tam ödəməyənlər arasında ABŞ-dan sonra ikinci ən böyük töhfə verən Çin də var.
BMT-nin may ayına olan məlumatlarına görə, Vaşinqtonun ümumi borcuna adi büdcə üçün təxminən 2,04 milyard dollar, cari və keçmiş sülhməramlı əməliyyatlar üçün 2,2 milyard dollar və tribunalın maliyyələşdirilməsi üçün 44 milyon dollar daxildir.
Bundan əlavə, ABŞ təxminən 153,4 milyon dollar vəsaiti saxlayır ki, bunu Vaşinqton bunun “siyasi motivli” olduğunu bildirir. Bu məbləğə, xüsusən də ABŞ-nin ötən il İsrailə qarşı qərəzli olmaqda ittiham edərək üzvlüyündən çıxdığı BMT İnsan Hüquqları Şurası üçün, eləcə də BMT-nin Fələstin Qaçqınları Agentliyi üçün vəsait daxildir.
Maliyyə çətinlikləri fonunda BMT xərcləri azaltmaq və təşkilatın fəaliyyətini sadələşdirmək məqsədi daşıyan böyük bir islahat olan UN80 həyata keçirir. BMT-nin 2026-cı il üçün büdcəsi artıq 9,2% azaldılıb və 2000-dən çox iş yeri Cenevrə və Nyu-York kimi bahalı şəhərlərdən daha ucuz mərkəzlərə köçürülüb.
Tətbiqimizi yükləyə bilərsiniz
