Yaşlı braziliyalılar arasında hazır yeməklərə duz əlavə etmək vərdişi araşdırılıb və bu sadə davranış amilinin kişilərdə və qadınlarda həyat tərzi, pəhriz və sosial şəraitlə fərqli şəkildə əlaqəli olduğu müəyyən edilib.
Yeniavaz.com xəbər verir ki, bu barədə “Frontiers in Public Health” jurnalında dərc olunan yeni araşdırmada qeyd olunub.
Bildirilib ki, duzdan sui-istifadə uzun müddətdir ki, hipertoniya, ürək-damar xəstəlikləri, xroniki böyrək xəstəliyi və sürətlənmiş idrak geriləməsi üçün risk faktoru kimi tanınır.
Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatı duz qəbulunu gündə 5 qramla məhdudlaşdırmağı tövsiyə edir, lakin duzun əhəmiyyətli bir hissəsi təkcə sənaye üsulu ilə emal olunmuş qidalardan deyil, həm də süfrəyə əlavə edilən duzdan gəlir ki, bu da ümumi qəbulun 20 faizinə qədərini təşkil edə bilər.
Tədqiqat Braziliyada 60 yaşdan yuxarı 8300-dən çox yetkin üzərində aparılıb. İştirakçılar son 24 saat ərzində qidalanmaları barədə məlumat verib və qidalarına müntəzəm olaraq duz əlavə edib-etmədiklərini bildiriblər. Təhsil səviyyəsi, gəlir, yaşayış yeri, ailə vəziyyəti, meyvə, tərəvəz və emal olunmuş qidaların istehlakı da daxil olmaqla, sosial-demoqrafik və qidalanma amilləri də nəzərə alınıb.
Nəticələr göstərib ki, yeməyə duz əlavə etmək vərdişi kişilərin 12,7 faizində, qadınların isə 9,4 faizində aşkar edilib. Lakin bu davranışla əlaqəli amillər cinslər arasında əhəmiyyətli dərəcədə fərqlənib.
Kişilər üçün yalnız iki amil vacib olub: hipertoniya üçün pəhriz saxlamaq duz əlavə etmək ehtimalını yarıdan çox azaldıb, tək yaşamaq isə onu 62 faiz artırıb. Ümumilikdə, onların davranışlarının mürəkkəb qidalanma vərdişlərindən daha az asılı olduğu ortaya çıxıb.
Qadınlar üçün isə vəziyyət xeyli mürəkkəb olub. Hipertoniya zamanı pəhriz saxlamamaq duz əlavə etmə ehtimalını 68 faiz artırıb, şəhər ərazisində yaşamaq isə bu ehtimalı ikiqat artırıb. Yüksək dərəcədə emal olunmuş qidaların qəbulu da daha tez-tez duz əlavə edilməsi ilə əlaqələndirilib.
Digər tərəfdən, meyvələrin müntəzəm istehlakı bu vərdişi 81 faiz, tərəvəzlərin isə 40 faiz azaldıb ki ki, bu da pəhriz keyfiyyəti ilə duz nəzarəti arasında əlaqə olduğunu göstərir.
Müəlliflər vurğulayıblar ki, tədqiqat müşahidə xarakteri daşıyır və səbəb-nəticə əlaqələrinə yol vermir. Bundan əlavə, məlumatlar özünüqiymətləndirməyə əsaslanır ki, bu da səhvə yol aça bilər və sorğu keçirildikdən sonra qidalanma vərdişləri dəyişə bilər. Tədqiqatçıların fikrincə, duz əlavə etmək vərdişi həm dad üstünlüklərindən, həm də müəyyən davranış nümunələrindən asılıdır. Natriumla zəngin qidaların müntəzəm istehlakı duza qarşı həssaslığı azalda bilər ki, bu da daha duzlu qidalara olan istəyin artmasına səbəb olur.
Tətbiqimizi yükləyə bilərsiniz
