Birlikdə yeyilən qidalar: faydalıdır, yoxsa zərərli?

Azərbaycan mətbəxində bəzi qidalar var ki, insanlar onları illərdir birlikdə istehlak edir.
Yeniavaz.com xəbər verir ki, pomidor-xiyar salatı, qarpız-pendir, qatıq-sarımsaq və ya balıq-limon kimi birləşmələr bir çox insan üçün ənənəvi qida seçimləri hesab olunur.
İnsanlar bu qidaların bir yerdə daha dadlı olduğunu düşünür. Lakin son illər qida uyğunluğu ilə bağlı müxtəlif fikirlər də səsləndirilir. Bəziləri hesab edir ki, müəyyən qidalar birlikdə yeyildikdə orqanizmə daha çox fayda verir. Digərləri isə bəzi kombinasiyaların həzm problemlərinə səbəb ola biləcəyini bildirir. Mütəxəssislər qeyd edir ki, burada əsas məsələ qidanın miqdarı, insanın sağlamlıq vəziyyəti və fərdi həssaslığıdır.

Pomidor və xiyar
Pomidor və xiyar Azərbaycanda ən çox birlikdə yeyilən tərəvəzlər hesab olunur. Xüsusilə yay mövsümündə bu salat demək olar hər evdə hazırlanır. Pomidor antioksidant və C vitamini ilə zəngindir. Xiyar isə yüksək su tərkibinə görə orqanizmin maye balansını qorumağa kömək edir. Birlikdə istifadə edildikdə həm yüngül, həm də təravətləndirici yemək hesab olunur.
Lakin bəzi qastroenteroloqlar bildirirlər ki, bu tərəvəzlərin həzm sürəti fərqli ola bilər. Bu səbəbdən həssas mədəsi olan şəxslərdə köp və narahatlıq yarana bilər. Buna baxmayaraq, əksər dietoloqlar sağlam insanlarda ciddi problem olmadığını deyir. Onların fikrincə, porsiya normadan artıq olmadıqda bu birləşmə təhlükəli hesab edilmir.

Qarpız və pendir
Qarpız və pendir Azərbaycanda uzun illərdir birlikdə yeyilən ənənəvi qidalardandır. Xüsusilə kənd yerlərində və bağ evlərində yay axşamlarının vazkeçilməz süfrəsi sayılır. Qarpız yüksək su tərkibi ilə orqanizmi sərinləşdirir. Pendir isə zülal və kalsium mənbəyi hesab olunur.
Dietoloqlar bildirirlər ki, pendirin duzlu dadı ilə qarpızın şirinliyi müəyyən balans yaradır. Bu birləşmə bir çox insanda toxluq hissi yaradır. Lakin bəzi mütəxəssislər qeyd edir ki, həddindən artıq yeyildikdə həzm sisteminə yük ola bilər. Xüsusilə mədə problemi olan insanlara gec saatlarda çox istifadə etmək tövsiyə edilmir.

Balıq və limon
Balıqla birlikdə limon istifadə olunması sadəcə dad vərdişi hesab edilmir. Mütəxəssislər bildirirlər ki, limonun tərkibindəki C vitamini bəzi faydalı maddələrin mənimsənilməsinə kömək edə bilər. Balıq isə omega-3 yağ turşuları ilə zəngin məhsul sayılır. Bu maddələrin ürək və beyin sağlamlığı üçün əhəmiyyətli olduğu vurğulanır.
Limon eyni zamanda balığın qoxusunu azaltmağa kömək edir. Bu səbəbdən bir çox aşpazlar onu vacib əlavələrdən hesab edir. Ancaq mədə turşuluğu yüksək olan insanlarda limon narahatlıq yarada bilər. Buna görə miqdara diqqət etmək vacib sayılır.

Qatıq və sarımsaq
Qatıq və sarımsaq Azərbaycan mətbəxində geniş istifadə olunan qidalardandır. Dolma, xəngəl, yarpaq yeməkləri və qızartmalarla birlikdə tez-tez təqdim olunur. Qatıq bağırsaq sisteminə müsbət təsiri ilə tanınır. Sarımsaq isə təbii antibakterial xüsusiyyətləri ilə məşhurdur.
Bəzi mütəxəssislər hesab edir ki, bu qarışım immun sisteminə müsbət təsir göstərə bilər. Bununla belə, sarımsağın həddindən artıq istifadəsi bəzi insanlarda mədə yanması yarada bilər. Həssas mədəsi olan şəxslərə ehtiyatlı olmaq tövsiyə edilir.

Çay və limon
Azərbaycanda limonlu çay geniş yayılıb. Bir çox insan bunu soyuqdəymə zamanı xüsusilə çox istifadə edir. Limon C vitamini mənbəyidir. Çay isə antioksidant xüsusiyyətləri ilə tanınır.
Bəzi mütəxəssislər hesab edir ki, həddindən artıq isti çaya limon əlavə edilməsi vitamin təsirini azalda bilər. Buna görə çayın bir qədər soyumasını gözləmək tövsiyə olunur.

Murad Məmmədov