Ən aktiv nüvə reaktorları hansı ölkələrdədir? – Siyahı

Dünya iqlim dəyişikliyi və dəyişkən enerji bazarının yaratdığı çətinliklərlə üz-üzə qaldıqca, nüvə enerjisi yenidən əsas müzakirə mövzusuna çevrilir.
Yeniavaz.com xəbər verir ki, aşağı karbon emissiyası və sabit enerji istehsalı imkanları ilə bu sahə “təmiz enerji keçidi”nin vacib sütunlarından biri kimi qiymətləndirilir.
2026-cı ilin fevral ayına olan məlumata görə, dünyada 30-dan çox ölkədə ümumilikdə 437 nüvə reaktoru fəaliyyət göstərir. Lakin bu potensial bərabər paylanmayıb və əsas güc bir neçə ölkənin əlində cəmləşib.
Statistika məlumatlarına əsasən, ən çox nüvə reaktoruna malik beş ölkə aşağıdakılardır:
Amerika Birləşmiş Ştatları
ABŞ 94 reaktorla dünyada liderdir. Nüvə enerjisi ölkənin elektrik istehsalının təxminən 20%-ni təmin edir. Bununla belə, mövcud stansiyaların böyük hissəsi 1970–1990-cı illərdə tikildiyi üçün köhnəlmiş sayılır. Yeni layihələrin yüksək maliyyə və texniki çətinlikləri səbəbindən ölkə daha çox mövcud stansiyaların saxlanmasına və kiçik modul reaktorların inkişafına fokuslanır.
Çin
60 fəaliyyət göstərən reaktorla ikinci yerdə olan Çin son 20 ildə nüvə enerjisinə böyük sərmayə qoyub. Ölkə həm iqtisadi artımı dəstəkləmək, həm də kömürdən asılılığı azaltmaq üçün bu sahəni sürətlə genişləndirir. Hazırda 20-dən çox yeni reaktor tikilir və Çin bu istiqamətdə dünya lideridir.
Fransa
57 reaktorla üçüncü yerdə qərarlaşsa da, Fransa nüvə enerjisindən ən çox asılı olan ölkədir. Elektrik enerjisinin 65–70%-i məhz bu mənbədən əldə edilir. Bu strategiya 1970-ci illərin neft böhranından sonra formalaşıb. Hazırda ölkə yeni nəsil reaktorların tikintisini və mövcud stansiyaların ömrünün uzadılmasını planlaşdırır.
Rusiya
34 reaktorla Rusiya nüvə enerjisi sahəsində uzunmüddətli təcrübəyə malikdir. Elektrik enerjisinin təxminən 20%-i bu mənbədən gəlir. Ölkə köhnə sovet reaktorlarını yeniləri ilə əvəz edir və Arktik bölgələr üçün üzən nüvə stansiyaları kimi innovativ layihələr həyata keçirir. Bundan əlavə, Rusiya beynəlxalq bazarda da aktivdir və bir çox ölkədə reaktorlar inşa edir.
Yaponiya
33 reaktorla siyahıda yer alan Yaponiya üçün nüvə enerjisi məsələsi xüsusilə həssasdır. 2011-ci ildə baş verən Fukuşima nüvə qəzası ölkənin enerji siyasətində ciddi dəyişikliklərə səbəb olub. Hazırda rəsmi olaraq 33 reaktor mövcud olsa da, onların yalnız bir hissəsi aktiv işləyir. Enerji idxalının bahalaşması fonunda hökumət bəzi reaktorların yenidən işə salınmasını sürətləndirir.
Ümumi mənzərə göstərir ki, Qərb ölkələri əsasən mövcud infrastrukturu yeniləməyə fokuslanır. Eyni zamanda, Çin sürətli inkişafla diqqət çəkir və yaxın illərdə reaktor sayına görə ABŞ-ni geridə qoya bilər. Rusiya beynəlxalq təsirini artırır, Yaponiya isə ehtiyatlı şəkildə nüvə enerjisinə geri qayıdır.