Azərbaycan alternativ marşrutlar inkişaf etdirməyə məcbur olacaq – “Stratfor”

Rusiya Ermənistana təzyiq göstərməyə çalışacaq və eyni zamanda Yerevanı Moskvadan uzaqlaşdıracaq hərəkətlərdən qaçacaq.
Yeniavaz.com xəbər verir ki, bu barədə “Stratfor” analitik mərkəzinin məlumatında deyilir.
Bildirilir ki, mübahisənin əsas məqamı Rusiyanın dövlət şirkəti tərəfindən idarə olunan Ermənistan dəmir yolları üzərində nəzarət olaraq qalır. Məsələ, xüsusilə də Ermənistanın ABŞ-nin dəstəklədiyi TRIPP tranzit dəhlizində iştirak etmək istəyi nəzərə alınmaqla kəskinləşib. Rəsmi İrəvan artıq hər iki tərəf üçün məqbul olan üçüncü ölkəyə güzəşt hüquqlarının verilməsi ilə bağlı sözdə “dostcasına alış” təklif edib. Moskva bu təklifi rədd edib və münaqişənin daha geniş ikitərəfli münasibətlərə təsir göstərə biləcəyi barədə xəbərdarlıq edib.
Rusiyanın sərəncamında geniş təzyiq vasitələri var: ticarət və gömrük məhdudiyyətləri, yüksək qaz qiymətləri, Metsamor Atom Elektrik Stansiyası və Gümrüdəki hərbi baza vasitəsilə təsir gücü, eləcə də pul köçürmələrinə və Ermənistan vətəndaşlarının Rusiya əmək bazarına çıxışına məhdudiyyətlər. Lakin “Stratfor” xəbərdarlıq edir ki, həddindən artıq sərt tədbirlər parlament seçkiləri ərəfəsində Ermənistanda Rusiya əleyhinə əhval-ruhiyyəni alovlandıra və Moskvanın yavaşlatmağa çalışdığı prosesləri sürətləndirə bilər.
Rusiyanın cavabının miqyası və vaxtı əsasən 4-5 may tarixlərində İrəvanda keçirilməsi planlaşdırılan ilk Aİ-Ermənistan sammitinin nəticələrindən asılı olacaq. Brüssel enerji, nəqliyyat əlaqələri və siyasi münasibətlər sahələrində nə qədər konkret dəstək təklif edərsə, Kremlin sərt reaksiyası bir o qədər çox ehtimal olunur.
Yaxın Şərqdəki qeyri-sabitlik, Qərb tərəfdaşları Ermənistan-İran sərhədi yaxınlığında investisiyaların mümkünlüyünü yenidən nəzərdən keçirdikcə, yaxın gələcəkdə TRIPP-ın həyata keçirilməsini ləngidəcək. Lakin uzunmüddətli perspektivdə regiondakı müharibə paradoksal olaraq Cənubi Qafqaz və Orta Asiyadan keçən Rusiyadan kənar dəhlizlərin strateji əsaslandırılmasını gücləndirə bilər.
İrandakı münaqişə Azərbaycanın İran ərazisi vasitəsilə Naxçıvana çıxışını uzadarsa və məhdudlaşdırarsa, Bakı Ermənistan vasitəsilə alternativ marşrutlar inkişaf etdirməyə məcbur olacaq. Bu isə TRIPP-ın həm kommersiya, həm də siyasi məntiqini daha da gücləndirə bilər.