Sevdiyiniz televiziya seriallarını ard-arda izləmək bir çoxları üçün rahatlama üsulu kimi görünsə də, yeni elmi araşdırma bunun bəzi hallarda tənhalıqla sıx bağlı olduğunu göstərir.
Yeniavaz.com xəbər verir ki, “PLOS One” jurnalında dərc olunan tədqiqat tənhalıq və uzun müddət serial izləmə asılılığı arasında əhəmiyyətli əlaqə olduğunu ortaya qoyub.
Araşdırmada vurğulanır ki, bəzi insanlar sosial təcridlə mübarizə aparmaq üçün televiziya məzmununa daha çox üz tuturlar.
Çinin Huangshan Universitetindən olan tədqiqatçılar Xiaofan Yue və Xin Cui gündə ən azı 3,5 saat televiziya izləyən və həftədə dörddən çox epizod izləmə vərdişi olan 551 yetkin şəxsin sorğu cavablarını təhlil ediblər.
Araşdırma nəticələrinə əsasən, iştirakçıların 10 nəfərindən 6-dan çoxu (334 nəfər) uzun müddət izləmə asılılığı meyarlarına cavab verib. Bu meyarlara vəsvəsə, televiziya istehlakının getdikcə artması və iş, sosial münasibətlər kimi gündəlik həyata mənfi təsir daxildir.
Məhz bu qrupda tənhalıq səviyyəsinin daha yüksək olması uzun müddət izləmə asılılığı ilə ciddi şəkildə əlaqələndirilib. Maraqlıdır ki, asılılıq meyarlarına cavab verməyən aktiv izləyicilər arasında belə bir əlaqə müşahidə olunmayıb. Bu isə göstərir ki, problem yalnız çox izləməkdə deyil, onun asılılıq formasında olmasındadır.
Tədqiqatçılar həddindən artıq izləmə vərdişlərinin yaranma səbəblərini də araşdırıblar. Nəticələr göstərib ki, tənhalıq əsasən iki amillə – “qaçış” və “emosional artım” ilə bağlıdır. Yəni tənha insanlar mənfi emosiyalardan yayınmaq, eyni zamanda rahatlıq və zövq hissi tapmaq üçün seriallara üz tuta bilərlər.
Əvvəlki elmi araşdırmalar da tənhalığın psixoloji sıxıntı, zəif zehni rifah, pis fiziki sağlamlıq və həyat keyfiyyətinin azalması ilə əlaqəli olduğunu ortaya qoyub. Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatının (ÜST) məlumatına görə, tənhalıq dünya üzrə insanların təxminən 16 faizinə təsir edir və sosial təcrid qlobal sağlamlıq üçün əsas təhlükələrdən biri hesab olunur. ÜST bildirir ki, sosial təcrid ürək xəstəlikləri, 2-ci tip diabet, depressiya və narahatlıq pozğunluqları riskini artırır.
Bununla belə, tədqiqatın bəzi məhdudiyyətləri də var. Araşdırma səbəb-nəticə əlaqəsini deyil, yalnız əlaqəni göstərir. Yəni tənhalığın birbaşa olaraq uzun müddət izləmə asılılığına səbəb olduğunu sübut etmir. Həmçinin, tədqiqat yalnız televiziya məzmununu əhatə edib, “YouTube” və ya “TikTok” kimi qısa video platformaları araşdırmaya daxil edilməyib.
Alimlər hesab edirlər ki, bu nəticələr həddindən artıq media istehlakının sosial təcridlə mübarizə üçün bir mexanizm ola biləcəyini göstərir. Tədqiqat müəllifləri vurğulayırlar ki, tənhalığın azaldılmasının problemli uzun müddət izləmə vərdişlərinin qarşısını alıb-almadığını müəyyən etmək üçün əlavə araşdırmalara ehtiyac var.
Tətbiqimizi yükləyə bilərsiniz
