Alimlər təxminən 30 milyon Ay trayektoriyasını modelləşdirərək, kosmik gəmilərin daha az yanacaq istifadə etməsinə imkan verən yeni bir marşrut kəşf ediblər.
Yeniavaz.com “Interesting Engineering” nəşrinə istinadla xəbər verir ki, yeni marşrut tələb olunan sürət dəyişikliyini saniyədə ən azı 58,8 metr azaldır.
Tədqiqatın müəllifləri bildiriblər ki, yeni marşrut uçuş zamanı yanacaq sərfiyyatını azaltmaq üçün Yer və Ayın cazibə qüvvəsindən istifadə edir.
Tədqiqatın aparıcı müəllifi, Portuqaliyadakı Koimbra Universitetinin tədqiqatçısı Allan Kardek de Almeyda Juniora görə, saniyədə bir metr belə kosmik uçuşda əhəmiyyətlidir, çünki sürətdəki hər dəyişiklik xeyli miqdarda yanacaq tələb edir.
Digər tərəfdən, tədqiqat nəticəsində ən səmərəli marşrutun əslində ən qısa marşrut olmadığı ortaya çıxıb. Bu marşruta görə, əvvəlcə kosmik gəmi Aya yaxınlaşır və sonra “L1 Laqranj” nöqtəsinin yaxınlığındakı Yer və Ayın cazibə qüvvələrinin tarazlaşdığı xüsusi cazibə dəhlizinə daxil olur.
Tədqiqatın müəllifləri qeyd ediblər ki, belə bir dəhlizə daxil olduqdan sonra cazibə qüvvəsi özü gəminin demək olar ki, heç bir əlavə yanacaq sərf etmədən hərəkət etməsinə kömək edir.
Uçuş iki mərhələyə bölünür. Əvvəlcə kosmik gəmi Yer orbitindən 167 kilometr yüksəkliyə çıxır və L1 sahəsinə doğru hərəkət edir. Daha sonra isə Ay orbitinə aparan trayektoriyaya daxil olur.
Tədqiqatçılar həmçinin müəyyən ediblər ki, L1 vasitəsilə Yerdən Ay orbitinə bütün uçuş saniyədə təxminən 3991,6 metr sürət dəyişikliyi tələb edir və təxminən 32 gün davam edir.
Bu marşrut ən sürətli olmasa da, yanacaq qənaəti, L1-də daha uzun müddət qalmaq imkanı və daha çevik uçuş planlaşdırması ilə əlaqədar gələcək missiyalar üçün faydalı ola bilər.
Tədqiqatçılar izah etdilər ki, Yerlə Ay arasında çox sayda mümkün trayektoriya mövcuddur. Buraxılış şəraitindəki kiçik dəyişikliklər belə kosmik gəminin marşrutunu tamamilə dəyişdirə bilər.
Bu variantları təhlil etmək üçün komanda funksional münasibətlər nəzəriyyəsinin riyazi metodundan istifadə edib. Bu, onlara bəzi fiziki şərtləri birbaşa hesablamalara daxil etməyə imkan verib və optimal yolun axtarışını əhəmiyyətli dərəcədə asanlaşdırıb.
Yeni model yalnız Yer kürəsini, Ayı və kosmik gəmini nəzərə alıb.
Tədqiqat müəllifləri qeyd ediblər ki, model hələlik Günəşin cazibə qüvvəsinin təsirini nəzərə almır. Onlar hesab edirlər ki, real dünya şəraitində bu, daha səmərəli marşrutlar aça bilər, lakin bu, yalnız səma cisimlərinin mövqelərinin müəyyən dövrlərində mümkündür.
Tətbiqimizi yükləyə bilərsiniz
