instagramda-saxta-profil-acaraq-hede-qorxu-ile-pul-teleb-eden-sexs-saxlanilib

“İnstagram”da saxta profil açaraq hədə-qorxu ilə pul tələb edən şəxs saxlanılıb

ermenistanda-rusiyanin-102-sayli-herbi-bazasina-qarsi-etirazlar-boyuyur

Ermənistanda Rusiyanın 102 saylı hərbi bazasına qarşı etirazlar böyüyür

insanlarin-coxu-bu-olkelere-kocmek-isteyirler-siyahi

İnsanların çoxu bu ölkələrə köçmək istəyirlər - SİYAHI

cümə, 14 dekabr 2018
AZ RU EN TR
AZ RU EN TR

CƏMİYYƏT

İŞIQ PULU ilə bağlı ekspertdən açıqlama - ""Azərişıq" uzaqdan sayğaclara müdaxilə edə bilir"

10.08.2018 11:21

""İşıq pulu" məsələsində texniki problem və ya kütləvi saxtakarlıq olubmu? "Ağıllı sayğac"larla bağlı qısa bir araşdırma aparandan sonra qənaətim budur ki, son aylarda "Azərişıq"ın göndərdiyi bildirişlərdəki məbləğin real enerji sərfiyyatına uyğunluğundan şübhələnmək üçün müəyyən əsaslar var". Yeniavaz.com xəbər verir ki, bunu tanınmış ekspert Osman Gündüz sosial şəbəkədəki səhifəsində bildirib.

"Mediada müzakirə mövzusuna çevrilən çoxsaylı şikayətlər şübhələnmək üçün əsas verir ki, əslində evlərdəki elektrik avadanlıqları az enerji sərf edib, "ağıllı sayğac" bunu çox göstərib. Daha doğrusu, sayğac texniki səbəbdən və ya məqsədyönlü olaraq da sərfiyyatı düz hesablamayıb.

İlk öncə təəssüf edirəm ki, bu qədər narazılıqlardan sonra indiyədək də sahə üzrə heç bir ekspert, sahə üzrə bir ictimai qurum normal bir araşdırma aparıb mediaya bunu paylaşmayıb. "Azərişıq" isə hələlik problemi riyaziyyat üzərinə gətirməklə izah etməyə üstünlük verir. Şübhələr isə problemin riyaziyyatla deyil, elektronika, insan amili və ya kənar müdaxil ilə əlaqəli ola biləcəyini deyir.

Ümumiyyətlə, qısa araşdırmada görmək olar ki, belə bir problem çox yerlərdə olubmuş. "Ağıllı sayğac"lara qarşı ciddi ittihamlar çox olub. Hətta elə ölkələr olub ki geriyə, köhnə sayğaclara keçid təklif olunub.

Köhnə sayğaclardan "ağıllı sayğac"ın əsas fərqi odur ki, onun sadəcə yaddaşı var və ekranda olan məlumatlar, gündəlik sərfiyyat hər gün mərkəzi serverə, yəni "Azərişıq"a ötürülür. Sistem elə qurulub ki, "Azərişıq" uzaqdan sayğaca müdaxilə edə və onu dayandıra bilər. Ötürülmə kanalı da elə özlərinin elektrik xətləri və ya mobil şəbəkə üzərindən də ola bilir.

Buradan belə qənaətə gəlmək olar ki, sayğacların düz işləməmisi və sərfiyyatın çox yazılması ilə bağlı problem aşağıdakı səbəblərdən yarana bilər :

1. "Ağıllı sayğac"ların özündə problem var və standarta uyğun deyil, ehtimal ola bilər ki, hansısa səbəbdən iş prinsipi pozulub. Yəni, sərfiyyatı sadəcə düz hesablamır.

2. "Azərişıq"ın informasiya sisteminə, şəbəkəsinə kənardan qeyri-qanuni müdaxilə olub. Sayğaclardan ötürülən məlumatlar ola bilər ki, başqa alternativ bir "billing" sistemə yönləndirilib və başqa hesablama aparılıb (Vaxtilə ölkənin beynəlxalq telefon trafikində belə kənar yönləndirmə ilə milyonlar qazananlar oldu).

3. İnsan amili rol oynayıb. Yəni manual olaraq sayğaclara kənar müdaxilə olunub. Amma problem kütləvi olduğundan özümə də bu inandırıcı gəlmir.

4. Ola bilər ki, "Azərişıq"ın real "billing" sistemində və ya ötürmə kanallarında problem yaşanıb. Güman ki, hansısa səbəbdən məlumatların ötürülməsində kəsinti olub. Və rəsmilər də manual olaraq ortalama hesablaşma aparıblar. Bu ortalama hesablamalar üzrə olan bildirişlərdə də əvvəlkilərlə müqayisədə ciddi fərqlər olub. Mənə daha çox bu variant inandırıcı gəlir.

5. Sosial mediada bəzən səslənir ki, bu, "Azərişıq" tərəfindən məqsədyönlü olaraq, investisya xərclərini qarşılamaq üçün edilib. Dərhal qeyd edim ki bu hədsiz, çox böyük risk olardı, bu baxımdan inandırıcı deyil. Amma texniki-texnoloji cəhətdən reallaşdırmaq mümkündür.

Düşünürəm ki, "ağıllı sayğac"ın düz işləməsini müstəqil ekspertləri də cəlb etməklə qısa bir zamanda yoxlamaq olar.

"Azərişıq"ın "billing" sistemi, ötürmə kanalları və kənar müdaxilələrlə bağlı vəziyyəti isə fikrimcə, XDMX, VXSİ Dövlət Agentliyi və digər aidiyyatı dövlət qurumlarının müstəqil ekspertlərlə birgə audit etməsi daha doğru yanaşma olardı.

Məhz bu formada araşdırma nəticəsində əldə olunan informasiya güvənli hesab oluna bilər",-deyə ekspert vurğulayıb.

Oxundu 9606